زين الاخبار تأليف ابو سعيد عبد الحىّ بن ضحّاك بن محمود گرديزى غزنوى كه در حدود سال 441 هجرى ( در سلطنت عبد الرشيد بن مسعود 441 - 444 هجرى ) ظاهرا در غزنه تأليف شده است . « در تاريخ و آثار و اعياد و عادات و رسوم و انساب و معارف ملل ماضيه » « 1 » . ترجمهء رسالهء ابن سينا در ماهيت نفس « 2 » . كتاب روضة الانيس و منفعة النفيس معروف بكتاب الابنية عن حقائق

--> ( 1 ) - رش : علامهء قزوينى ، بيست مقاله ج 2 ص 196 - 201 ؛ جز آنچه سابقا از كتاب منظور بطبع رسيده و در مقالهء مرحوم قزوينى مذكور است اخيرا قسمتى ديگر از آن در طهران بكوشش آقاى سعيد نفيسى در مجلهء پيام نو سال سوم و چهارم چاپ شده است . ( 2 ) - ترجمهء فارسى اين رساله كه بنام‌هاى مختلف خوانده شده دو بار بچاپ رسيده است ؛ يك بار بعنوان : - « رساله در روانشناسى تأليف فيلسوف بزرگ شيخ الرئيس بو على سينا با تصحيح و تحشيه و مقدمه بقلم آقاى محمود شهابى استاد دانشگاه تهران ( تهران 1315 هجرى شمسى ) ديگر بار بعنوان « رسالهء نفس تصنيف شيخ رئيس ابو على سينا » با مقدمه و حواشى و تصحيح آقاى دكتر موسى عميد استاد دانشگاه تهران ( تهران 1331 هجرى شمسى ) ( سلسلهء انتشارات انجمن آثار ملى شمارهء 16 ) . نگارنده بعللى كه اينجا محل ذكر آن نيست عقيده ندارد كه اين ترجمه از شيخ رئيس ابو على سينا باشد لكن ترجمه‌ايست قديم و متعلق بقرن پنجم كه نوشته‌هاى علمى و فنى آن منظور نظر ماست . ( نيز رش : آقاى دكتر مهدوى ، فهرست نسخه‌هاى مصنفات ابن سينا ص 246 - 247 ) . رسالهء عشق شيخ رئيس نيز در قديم از عربى به فارسى ترجمه شده و بعنوان ذيل بطبع رسيده : « رسالهء عشق ، تأليف شيخ الرئيس حجة الحق ابو على حسين بن سينا كه به فارسى در عصر مؤلف ترجمه شده است » بتصحيح سيد محمد مشكاة ( تهران 1320 هجرى شمسى ) اين ترجمه نيز بعقيدهء راقم اين سطور متعلق بقرن ششم است نه بعصر مؤلف .